عوارض دخانیات

مدارک و شواهد علمی نشان می دهد که استعمال دخانيات عمده ترین مشکل قابل پيشگيري مرگ و مير در سراسر جهان است. سازمان جهاني بهداشت استعمال دخانيات را به عنوان يكي از علل عمده بيماري ها شناخته است. در مردان بزرگترين نقش در مرگ و مير ناشي از توتون به بيماريهاي قلبي و عروقي،‌ به ويژه بيماري ايسكمي قلبي (38%) سرطانها به ويژه سرطان ريه (37%) و بيماريهاي تنفسي به ويژه بيماري مزمن انسداد ريوي (24%) نسبت داده اند و در ميان زنان الگوي علل بيماري بسيار شبيه به الگوي مردان است تأثير سيگار كشيدن مادر در دوره بارداري بر بهداشت مادر و كودك و بستري ناشي از بيماري تأثير شديدي داشته است. طي پنج دهه گذشته قرائن زيادي مبني بر عوارض زيانبار استعمال دخانيات بر سلامتي جمع آوري شده است و قرار گرفتن در معرض استعمال دخانيات (دود دسته دوم ) علت 32 بيماري مختلف شناخته شده است.

به طور کلی دود دخانیات را به سه دسته می توان تقسیم کرد. دود دست اول، دود دست دوم و دود دست سوم.

دود دست اول همان دودی است که افراد سیگاری با استعمال دخانیات وارد سیستم تنفسی خود می کنند.

دود دست دوم دودی است که اطرافیان افراد سیگاری استنشاق می کنند.

دود دست سوم سمومی است که در دود دخانیات وجود دارد و قابل رویت نیست. این سموم به محیط اطراف حتی لباس و پوست و مو، وسایل مختلف و … می چسبند و تا مدت ها باقی می مانند. حتی در صورت ارتباط با افراد عادی و غیر سیگاری، این سموم به آنها منتقل می شود. به عنوان مثال، وقتی فردی سیگاری کودکی را در آغوش می گیرد، این سموم به این کودک منتقل می شود.

تاثیرات دود دست دوم بر سلامتی کودکان

در کودکان، مواجهه با دود دسته دوم سبب مشکلات زیر می شود.
1. عفونت گوش
2. حملات آسمی شدید و پر تکرار
3. علائم تنفسی مانند سرفه، عطسه، تنفس کوتاه
4. عفونت های تنفسی مانند پنومونی و برونشیت
5. احتمال بالاتر سندرم مرگ زودرس نوزادان

تاثیرات دود دست دوم بر سلامتی بزرگسالان

در افراد بزرگسالی که هیچ وقت دخانیات مصرف نمی کنند، دود دست دوم عوارض زیر را خواهد داشت.

• بیماری قلبی
استنشاق دود دست دوم در افرادی که خود سیگاری نیستند سبب مشکلات قلبی و عروقی می شود. در مطالعات انجام گرفته سالانه 34,000 مرگ ناشی از بیماری قلبی عروقی بین سال های 2005 – 2009 از بزرگسالان غیر سیگاری در ایالات متحده گزارش شده است.

• سرطان ریه
بین سال های 2005 – 2009، سالانه 7,300 مرگ ناشی از سرطان ریه از افراد غیر سیگاری که در معرض دود دست دوم بوده اند گزارش شده است.

• سکته

دود سیگار حاوی بیش از 4000 مادّه سمی و زیانبخش است ، که افراد سیگاری و غیر سیگاری  را مسموم و آلوده و مبتلا  می کند.
در کشور ایران نزدیک به 10 میلیون نفر سیگاری (حدود 14 درصد جمیعت) ، روزانه بیش از سه میلیارد تومان خرج سیگار کشی می کنند!  و به طور متوسط دولت بیش از دو برابر مصرف سیگار ، هزینه بیماریها و درمان عوارض ناشی از استعمال دخانیات می نماید ،و این بودجه عظیم توسط اقلیّت فوق به اکثریت 86 درصدی جامعه تحمیل می شود.

شایان ذکر است از پنجم تا یازدهم خرداد97 به عنوان هفته بدون دخانیات با شعار”قلیان سمی برای سلامت خانواده”نامگذاری شده است.