تاثیر ظروف غذا بر سلامتی

یکی از علل برخی بیماری ها را می توان استفاده از ظروف نامناسب غذا دانست.انسان روزانه  2تا 3 وعده اصلی غذا  نیاز دارد که این غذاها در یکی از انواع ظروف طبخ می شوند.نوع ظرف در طعم ، مزه غذا و نیز در سلامتی انسان نقش عمده ای دارد و می تواند شخص را بیمار کند یا از بیماری ها پیشگیری نماید.
معمولا ظرف هایی که مورد استفاده قرار می گیرند ،عبارتند از ظروف:سفالین،لعابی ،چینی،مسی،چدنی ،سنگی،بلوری،ملامین،آلومینیوم،روی،استیل،تفلون،پلاستیک..
در زیر به بررسی این ظروف می پردازیم.
·       ظروف لعابی:دوگونه اند،ظروف گلی لعابی و ظروف چدنی لعابی
هردوی این ظروف کیفیت خوبی دارند ،ولی ظروف چدنی لعابی بر اثر ضربه یا حرارت بتدریج لعاب خود را از دست می دهند و از حالت بهداشتی خارج می شوند.این در حالی است که ظروف گلی لعابی یا می شکنند یا ترک می خورند که در هر صورت دیگر قابل استفاده نیستند .
یکی از علل مفید بودن این ظروف این است که هنگام طبخ ،موادغذایی با این ظروف ترکیب نمی شود و هیچ نوع تغییری در آن بوجود نمی آید. همچنین در هنگام استفاده جهت طبخ باید شعله و حرارت کم باشد در غیر اینصورت ،حرارت زیاد به ظروف لعابی صدمه می زند.استفاده از این ظروف و حرارت ملایم باعث آرام پختن غذا و ایجاد طعم لذیذ غذا می گردد.
·       ظروف چینی:
یکی از بهترین ظروف غذاست که خوشبختانه در میان خانواده ها رواج دارد.یکی از عیوب ظروف چینی این است که نمی شود درآن غذا طبخ کرد که یکی از علتهای آن عدم طراحی صحیح در ساخت این ظروف است.این نوع ظروف کاملا بهداشتی اند و استفاده از آنها اشتها را تحریک و باعث وجد ونشاط می گردد و همین امر می تواند در پیشگیری از بیماری ها موثر باشد،بشرطی که از کیفیت مناسبی برخوردار باشند. همچنین شستشوی آن راحت و آسان است.
·       ظروف مسی:
این ظروف در گذشته رواج بسیاری داشتند و با قلع،آنها را قلع اندود می کردند که اصطلاحا به آن سفید کردن می گفتند. یکی از مضرات ظروف مسی،اکسید شدن آنهاست که بسیار خطرناک است،زیرا مس،اکسید سبزرنگی ایجاد می کند که بسیار سمی است.مس ،فلزی است که هادی خوبی است و حرارت را به خوبی انتقال می دهد. از این رو ،غذا در آن سریع طبخ می شود.
این نوع ظروف برای طبخ برنج ایده آل است.امروزه ظروف مسی به خاطر سنگین و حجیم بودن و نیز نیاز به سفید کردن دیگر آنچنان رواجی ندارند و به ندرت در خانواده ها دیده می شوند.
•ظروف چدنی
ازاین فلز بیشتر ظروفی می سازند که برای سرخ کردن موادغذایی استفاده می گردد.از محسنات این ظروف این است که هنگام سرخ کردن موادغذایی به ظرف نمی چسبند و با حرارت کم به سرعت داغ می شوند و حرارت خود را نیز دیر از دست می دهند و همین امر موجب می شود غذاها در آنها با حرارت ملایم طبخ و در نتیجه ،خوشمزه گردد.از دیگر مزایای این ظروف این است که هنگام طبخ با موادغذایی ترکیب نمی شوند و این مساله از نظر بهداشتی فوق العاده مهم است.برای حفاظت از این نوع ظروف بهتر است هنگام مصرف ،از حداقل حرارت استفاده گردد
·       ظروف بلورین یا پیرکس
استفاده از این ظروف اگر از مواد خوب تهیه شده باشند ،مانعی ندارند و کاملا بهداشتی است ولی در هنگام طبخ غذا در اینگونه ظروف باید دقت شود که کوچکترین ترشحاتی نظیر قطرات آب با آنها تماس پیدا نکند در غیراینصورت ممکن است خطراتی به بارآورد و ظرف منفجرشود.علاوه براین در هنگام آشپزی با این ظروف باید کاملا احتیاط کرد تا از سوختگی نیز پیشگیری شود ،زیرا کارکردن با آنها کار نسبتا دشواری است .
·       ظروف ملامین
از نظر بهداشتی مناسب نیست و مصرف آن توصیه نمی گردد،زیرا این ظروف ازمواد شیمیایی ساخته شده اند و برای استفاده غذاهای گرم و داغ توصیه نمی گردند چرا که می توانند عوارض ناگواری بدنبال داشته باشند.بنابران بهتر است فقط برای غذاهای سرد بکار گرفته شوند چون روکش اینگونه ظروف به مرور کنده و خورده می شوند .در مجموع ،ظروف بهداشتی نیستند زیرا از مواد حلقوی یا آروماتیک ساخته می شوند و این مواد برای سلامتی مضرند.
·       ظروف آلومینیومی
این نوع ظروف از فلزی به نام آلومینیوم یا روی ساخته می شوند و بیشتر مردم از این ظروف استفاده می کنند .برای قابل مصرف شدن این نوع ظروف بهتر است ابتدا آنها را خوب شسته و با مقداری شیر بجوشانیم.توصیه می شود:اولا، از طبخ مواد اسیدی (مانند گوجه فرنگی به صورت رب) در این ظروف خودداری شود.ثانیا،در موقع طبخ غذا در آنها از قاشق چوبی استفاده شود تا ذرات آلومینیوم یا روی با موادغذایی ترکیب نشود.معایب ظروف آلومینیومی این است که ورود ذرات این فلز در بدن خطرات زیادی از جمله کندی ذهن و مسمومیت ایجاد می شود
•ظروف استیل:
اگر در نظافت این نوع ظروف که از فلزی به نام استیل یا ورشوساخته می شوند ،کوشا باشیم،کاملا بهداشتی اند.عموما آهنربا این فلز را جذب نمی کند.در طبخ غذا با این گونه ظروف از حداقل حرارت باید استفاده کرد.زیرا حرارت را به سرعت انتقال می دهند و به همین خاطر ،از طبخ برنج در این نوع ظروف باید خودداری کرد.در عوض ،چنین ظروفی برای طبخ انواع خورشتها بسیار مناسبند البته بشرطی که ازحرارت ملایم استفاده شود.
·       ظروف تفلون:
این نوع ظروف عموما بهداشتی نیستند،زیرا تفلون ماده شیمیایی به نام پلی تترافلوراتیلن است که به صورت روکش برای ظروف آلومینیومی استفاده می شوند و هنگام طبخ به مرور کنده و همراه غذا خورده می شوند و این امر در طولانی مدت ،عامل ایجاد بیماری های صعب العلاج می گردند.
·       ظروف پلاستیک:
این نوع ظروف معمولا بهداشتی نیستند و استفاده از آنها برای کودکان مضر است .ظرف پلاستیکی در کودکان آلرژی و حساسیت ایجاد می کند و دچار بیماری های پوستی می شوند.متاسفانه امروزه استفاده از مواد پلاستیکی همه گیر شده است و ضررهای مربوط به خود را دارند.بنایر این بهتر است تا حد امکان کمتر از آنها استفاده شود(خصوصا در مصرف موادغذایی داغ)تا از عوارض آن در امان بمانیم.